Tìm kiếm

Hậu đại dịch COVID-19: Cơ hội gì cho ngành F&B?

Đã cập nhật: Th10 4

Đại dịch Covid-19 đã gây ra những tổn thất nặng nề cho ngành F&B ở cả Việt Nam và trên toàn thế giới. Ở thời điểm hiện tại, khi tình hình dịch đã dần ổn định hơn, câu hỏi lớn được đặt ra ở đây chính là: khi Covid-19 đã qua đi, liệu ngành F&B ở Việt Nam có còn giữ được tiềm năng để tiếp tục tạo đà phát triển?



F&B - ngành công nghiệp với mức doanh thu tỉ đô

nhà hàng sang trọng, với bàn ghế và rượu vang
F&B - Ngành công nghiệp với mức doanh thu tỉ đô

F&B là gì?

F&B, viết tắt của “Food and Beverage”, được hiểu cơ bản là “ngành công nghiệp nơi mà tất cả các công ty tham gia vào đó đều chịu trách nhiệm trực tiếp các công đoạn chế biến, sản xuất, đóng gói, phân phối để đưa sản phẩm tới tay người tiêu dùng”. Uớc tính trong năm 2019, quy mô thị trường F&B toàn cầu đạt tới 5,943.6 tỉ USD.


Các “ông lớn” trong ngành F&B

Tại Việt Nam, F&B đa phần được biết đến qua các dịch vụ phục vụ liên quan đến ngành hospitality industry – nhà hàng khách sạn, nhưng top 5 công ty F&B lớn nhất thế giới năm 2020 đều là những doanh nghiệp không trực tiếp tham gia vào ngành dịch vụ. Trong số đó có thể kể đến một số những cái tên quen thuộc như Nestle, Pepsi Co, Mars, Coca Cola. Đối với mảng dịch vụ ăn uống, các tập đoàn F&B lớn nhất thế giới bao gồm Starbucks, McDonalds và Subway.


Lịch sử hình thành của F&B

nhà hàng châu âu thế kỉ 19
F&B - Những bước đi của lịch sử

F&B đã xuất hiện từ rất lâu với mục đích đáp ứng các nhu cầu cơ bản của con người. Có một số tài liệu cho rằng các nền văn minh cổ đại như người Ai Cập, La Mã, Sumerian là những người đầu tiên đặt nền móng cho F&B.


Một số tài liệu cho rằng nhà hàng đầu tiên trên thế giới được mở vào năm 1765 bởi một người đàn ông tên là Boulanger tại Pháp. Người đàn ông này bán súp xương hầm, đặt tên cho món súp này là “Restauer”, có nghĩa là “phục hồi” trong tiếng Pháp. Để thu hút sự chú ý của người qua đường, ông ta viết tên món súp của mình lên trên cửa, và “Restauer” được cho là tiền thân của chữ “restaurant”, tức nhà hàng. Dần dần, mô hình kinh doanh này ngày càng được phát triển, và thậm chí còn hướng tới nhiều đối tượng khách hàng khác nhau, trong đó có cả những khách hàng cao cấp.


Năm 1782, nhà hàng sang trọng đầu tiên được thành lập ở Paris, có tên là “Grand Taverne de Londres”. Điều đặc biệt của nhà hàng này tại thời điểm đó là nó đã có menu liệt kê các món ăn cho khách hàng chọn lựa, có những bộ bàn ghế sang trọng để khách hàng có thể ngồi xuống tận hưởng món ăn của họ trong suốt thời gian họ ở đó. Sau khi Cách Mạng Pháp nổ ra vào năm 1789, chính quyền Paris lúc bấy giờ vẫn cho phép các nhà hàng hoạt động bình thường, và số lượng nhà hàng thì không ngừng tăng. Đến năm 1804, ước tính có tới hơn 500 nhà hàng đã có mặt tại thủ đô nước Pháp.



F&B trên toàn cầu - cần thời gian bao lâu để có thể phục hồi như trước thời đại dịch?


Từ năm 2015, tỉ lệ tăng trưởng kép hàng năm của thị trường F&B đạt ngưỡng 5.7% trước thời điểm dịch bệnh. Trong số đó, Châu Á – Thái Bình Dương là thị trường lớn nhất, chiếm tới 63% tổng thị phần của ngành công nghiệp F&B trên toàn thế giới.


bản đồ các quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương
Châu Á - Thái Bình Dương - Thị trường tăng trưởng lớn nhất của ngành F&B toàn cầu

Do dịch Covid, kinh tế toàn cầu nói chung và ngành dịch vụ nói riêng bị ngưng trệ, kéo theo đó là sự sụt giảm nghiêm trọng về tổng doanh thu từ các dịch vụ ăn uống. Theo Tổng cục thống kê Hoa Kì, trong năm 2020, doanh thu trong lĩnh vực F&B đã giảm từ 66.2 tỉ đô vào tháng 2 xuống chỉ còn 51.2 tỉ đô vào tháng 12. Trong đó, thời điểm doanh thu thấp nhất là tháng 4 năm 2020 với chỉ 29.9 tỉ đô - bằng chưa tới một nửa so với doanh thu cùng kì năm 2021. Trong năm nay, khi dịch Covid-19 đã được kiểm soát ổn định hơn trên quy mô toàn cầu, doanh thu của các cơ sở dịch vụ ăn uống đã hồi phục trở lại và vừa vượt ngưỡng trước thời điểm đại dịch tháng 2 năm 2020.


biểu đồ cột, số liệu về tổng doanh thu các cơ sở dịch vụ ăn uống

Tổng doanh thu từ các cơ sở dịch vụ ăn uống - Số liệu của Tổng cục thống kê Hoa Kì và Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia


Cũng do đại dịch Covid-19, các công ty trong lĩnh vực F&B và cả các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống đang phải thích nghi lại với cung cách làm việc mới. Nhưng nếu kinh tế toàn cầu có thể hồi phục và ổn định trở lại hậu dịch thì thị trường F&B được ước tính là có thể đạt doanh số $8,638.2 tỉ USD vào năm 2025, và $11,979.9 tỉ USD vào năm 2030, với mức tăng trưởng kép là 6.1% hàng năm. Như vậy, có thể thấy trên thế giới, không quá lâu để ngành F&B có thể thực sự hồi phục trở lại - nhưng chắc chắn sự hồi phục này sẽ mang lại một số những thay đổi mới. Vậy đâu là những “thay đổi” sắp tới cho F&B toàn cầu?


Có thể thấy, một trong số những thay đổi dễ nhận ra nhất chính là việc khách hàng đang “ồ ạt” quay trở lại với những nhà hàng, quán bar dẫu đại dịch vẫn chưa thực sự đi qua. Theo số liệu của tập đoàn cố vấn McKinsey & Company, trong lĩnh vực ăn uống, có khoảng 68% tổng người dùng sử dụng các dịch vụ đặt đồ ăn trực tuyến trong thời điểm dịch bệnh, nhưng khi dịch qua đi, chỉ còn 27% trong số họ tiếp tục sử dụng các app đặt đồ.


Thống kê lượng người tiếp tục làm những việc họ từng làm trong đại dịch Covid-19 - Nguồn: McKinsey & Company

Một lĩnh vực khác đang nhận được nhiều sự quan tâm trong F&B industry chính là nhóm thực phẩm hữu cơ (organic food). Thị trường lớn nhất của nhóm thực phẩm này hiện tại đang là Bắc Mỹ, nhưng càng ngày càng có nhiều người từ các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương quan tâm tới thực phẩm organic, biến thị trường này trở thành thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trên quy mô toàn cầu. Dự đoán cho đến năm 2026, thị trường thực phẩm hữu cơ sẽ có chỉ số tăng trưởng kép hằng năm vào khoảng 16.44% một năm (số liệu của Modor Intelligence).


rau, củ, qủa tươi sống
Thực phẩm hữu cơ - Xu hướng mới của ngành F&B


F&B tại Việt Nam - liệu có còn giữ được tiềm năng sau đại dịch?


Theo thống kê của BMI, hiện tại Việt Nam đang là một trong số những thị trường tiềm năng nhất châu Á cho ngành công nghiệp thực phẩm (xếp hạng thứ 10 châu Á năm 2019). F&B hiện đóng góp 15.8% cho GDP Việt Nam vào năm 2020. Trong tổng thể ngành công nghiệp thực phẩm, 84% doanh nghiệp vận hành là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).



Thống kê ngành F&B - Nhóm doanh nghiệp nào đang chiếm phần ưu thế?

Chi tiêu cho F&B chiếm khoảng 35% tổng chi tiêu hàng tháng của người tiêu dùng Việt Nam trong năm 2020. Do dịch Covid-19, chi tiêu cho mảng đồ uống giải khát (kể cả đồ uống có cồn) giảm mạnh trong những tháng cuối năm 2020. Ước tính có khoảng 32% doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp đồ uống giải khát chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng do dịch bệnh.


Theo ước tính của IMF, cho đến cuối năm 2021, nền kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức độ tăng trưởng khoảng 6.5% vào năm 2021 – mức độ tăng trưởng cao thứ hai trong khu vực. Cùng với đà phục hồi kinh tế, sức mua của người tiêu dùng Việt Nam được dự kiến sẽ tăng trở lại khi các nhà hàng, quán ăn, dịch vụ ngành F&B được từng bước mở cửa hoạt động trở lại. Ngành F&B tại Việt Nam được dự đoán sẽ lại trở nên “nhộn nhịp” và “tấp nập” như trước. Theo Statista, tổng giá trị thị trường ăn uống ở Việt Nam ước tính sẽ đạt tới 902 nghìn tỉ VND vào năm 2022. Liệu mức tăng trưởng này có trở thành hiện thực hay không, điều đó phụ thuộc rất nhiều vào sức mua của người tiêu dùng và khả năng nắm bắt tâm lí khách hàng, cũng như cập nhật xu hướng mới của các doanh nghiệp vận hành trong lĩnh vực F&B.


Tổng giá trị thị trường ăn uống ở Việt Nam qua các năm - Nguồn: statista.com



Xu hướng ngành F&B sau đại dịch


Theo một cuộc khảo sát của Hội đồng Thông tin Thực phẩm Quốc tế (International Food Information Council), 54% người tiêu dùng nói chung và 63% người tiêu dùng trên 50 tuổi quan tâm nhiều đến những lựa chọn về thực phẩm và đồ uống trong năm 2020 hơn so với 10 năm trước. Kết quả này dự báo một trong số những xu hướng nổi bật của ngành F&B hậu đại dịch: eat clean. Giờ đây khi giãn cách xã hội dần được gỡ bỏ và người tiêu dùng đang từng bước đến gần hơn với những cuộc gặp gỡ với bạn bè như trước đại dịch, làm sao để những người kinh doanh dịch vụ ăn uống có thể biến “eat clean” trở thành lợi thế trước những đối thủ khác?


F&B và “Eat clean” - Khai thác tâm lí khách hàng qua cách kết hợp độc đáo giữa “ăn ngon” và “ăn sạch”


“Eat clean” được hiểu đơn giản là hình thức ăn uống lành mạnh bằng cách ăn thực phẩm sạch, gần bản chất tự nhiên nhất của nó (whole food).


bánh mì nguyên cám, rau xanh, hoa quả, salad
Eat clean - Xu hướng ăn uống bùng nổ trong tương lai

“Eat clean” lần đầu xuất hiện vào năm 1960 với thông điệp “Hãy ăn thực ăn dưới dạng nguyên thủy nhất của nó”. Thời bấy giờ đã có xuất hiện những “cuộc chiến” giữa các công ty thực phẩm, và bản thân “eat clean” thì mang một ý nghĩa là một người càng sử dụng thực phẩm lành mạnh bao nhiêu thì giá trị đạo đức, giá trị con người của người đó càng tăng cao bấy nhiêu.


Trong thời điểm dịch Covid, khi đa phần thời gian mọi người dành ra ở nhà, “eat clean” trở thành một trào lưu được ưa chuộng. Nhưng giờ đây khi các bước giãn cách xã hội từng bước được gỡ bỏ và người tiêu dùng có xu hướng ra ngoài nhiều hơn, bản thân họ cũng đang đứng trước hai lựa chọn: hoặc ở nhà tiếp tục “eat clean”, hoặc tới các nhà hàng để gặp gỡ bạn bè nhưng phải ăn những món đồ ăn chứa nhiều calorie và sodium. Rõ ràng rằng, thời điểm tâm lí khách hàng thay đổi cũng chính là lúc các nhà hàng, quán ăn nên có những chiến thuật phù hợp cho riêng mình để có thể giúp khách hàng vừa được ăn ngon, vừa không phải mang cảm giác “tội lỗi”.


Thay đổi thực đơn để các món ăn trở nên lành mạnh hơn, thêm vào những thông tin dinh dưỡng hữu ích với người tiêu dùng (ví dụ: lượng calorie, hàm lượng đạm - tinh bột - chất béo) trong mỗi món ăn, tăng lượng rau xanh cho mỗi phần ăn, hay việc thêm vào menu những tấm ảnh bắt mắt để người dùng có thể có những hình dung về món ăn,... đều là những cách mà các nhà hàng, quán ăn có thể thử để giúp thực khách của mình vừa được “ăn ngon” và vừa được “ăn sạch”.


Theo thuyết COM-B, để thay đổi hành vi tiêu dùng, một người bình thường cần có đủ ba yếu tố: Motivation (động lực thay đổi), Opportunity (cơ hội để thay đổi), Capability (khả năng để có thể thay đổi). Nếu khách hàng đã có động lực và khả năng để thay đổi bản thân vì sức khoẻ, các nhà hàng, quán ăn và các cơ sở kinh doanh F&B hãy cùng nhau trao cho họ một cơ hội thay đổi, bằng cách đưa ra lựa chọn thực đơn lành mạnh và đầy đủ dinh dưỡng hơn - vì sự bền vững trong kinh doanh và vì chính sức khoẻ của người tiêu dùng.


Vậy còn bạn, theo bạn thì những xu hướng nào sẽ xuất hiện tại thị trường F&B Việt Nam trong thời điểm hậu Covid? Hãy chia sẻ với Sang ở dưới phần bình luận nhé!

Sang.com.vn - Làm chủ dễ dàng

Xem ngay những mặt bằng phù hợp để nắm bắt ngay cơ hội kinh doanh cho riêng mình




77 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

​Chủ đề